اعتبارات سه‌گانهء كلى وتحليل وجود شناختى آنها بحث از كليت وجزئيت ، دانشمندان منطق را به بيان تمايز سه اعتبار كلى كشانده است : طبيعت ( كلى طبيعي ) ، كليت ( كلى منطقي ) وطبيعت كلى ( كلى عقلي ) . فخر رازي در بيان اين سه مفهوم به بحث از وجود عيني آنها مىپردازد . اين بحث از مسايل دانش منطق نيست وفخر نيز مانند ديگر حكيمان آن را در الهيات به تفصيل مورد تحليل قرار مىدهد . مىدانيم فخر رازي از اين موضع ابن سينا دفاع مىكند كه بحث از مقولات از مسايل دانش منطق نيست وآن را بايد در فلسفه مورد بحث قرار داد . بحث از وجود كلى طبيعي ، عقلي ومنطقي نيز مانند بحث از مقولات است . اهميت طرح چنين مباحثى در منطق تنها در اين است كه مباني متافيزيكى ووجود شناختى منطق ارسطوئيان را به وضوح نشان مىدهد . فخر رازي وجود كلى طبيعي را امرى ترديدناپذير مىداند واستدلال معروف وقابل مناقشه سنتي را به ميان آورد : حيوان جزئي از اين حيوان است وهر گاه مركب در خارج موجود باشد ، بسيط نيز موجود است وإلا موجود مركب از معدوم مىگردد . كلى منطقي را نيز نوعي از مقولهء مضاف مىداند وبحث از وجود عيني آن را به بخش الهيات ارجاع مىدهد . وى در بخش الهيات ، ابتدأ به گزارش پنج دليل منكران وجود اضافه مىپردازد وآنگاه دليلي را از معتقدان به وجود اضافه در أعيان گزارش ومورد نقد قرار مىدهد . ( ص 192 ) در خصوص وجود كلى عقلي ، فخر رازي ابتدأ به نقد ديدگاه حكما مىپردازد وآنگاه از طريق ديگر وجود عيني كلى عقلي را اثبات مىكند . وى بر